مرکز مشاوره خانواده آویژه
مرجع تخصصی مشاوره خیانت، روابط عاطفی، ازدواج و بازسازی اعتماد
خیانت یکی از تلخترین بحرانهای عاطفی است که میتواند بنیان یک رابطه را بهطور جدی متزلزل کند.
اولین سؤالی که تقریباً همه افراد پس از مواجهه با خیانت میپرسند این است:
چرا؟
چرا کسی که دوستش داشتم، به من خیانت کرد؟
آیا رابطه ما مشکل داشت؟
آیا تقصیر من بود؟
در این مقاله، بهصورت علمی و کاربردی به بررسی دلایل خیانت از نظر روانشناسی میپردازیم؛ دلایلی که حتی ممکن است در روابط ظاهراً سالم نیز وجود داشته باشند.
خیانت؛ دلیل دارد اما توجیه ندارد
قبل از شروع باید یک نکته مهم را روشن کنیم:
شناخت دلایل خیانت بهمعنای توجیه آن نیست.
هیچ شرایطی، هیچ کمبودی و هیچ مشکلی، خیانت را «درست» یا «قابل قبول» نمیکند.
اما اگر بخواهیم:
رابطه را ترمیم کنیم
یا از تکرار این الگو جلوگیری کنیم
یا تصمیم سالمی برای آینده بگیریم
باید دلایل روانشناختی خیانت را بشناسیم.
1. قطع ارتباط عاطفی (Disconnection)
یکی از شایعترین دلایل خیانت، قطع یا تضعیف ارتباط عاطفی بین زوجین است.
وقتی رابطه:
یکنواخت میشود
گفتوگوهای عمیق کاهش مییابد
صمیمیت جای خود را به وظیفه میدهد
احساس تنهایی در دل رابطه شکل میگیرد.
مثال:
زوجی را تصور کنید که سالهاست با هم زندگی میکنند.
گفتوگوهایشان محدود به کار، بچهها و مسائل مالی شده است.
زن احساس میکند دیگر دیده نمیشود و مرد فکر میکند همهچیز «عادی» است.
در محیط کار، فردی پیدا میشود که به حرفهای او گوش میدهد و توجه نشان میدهد.
این توجه ساده، زمینهساز خیانت میشود.
2. احساس طردشدگی و پذیرفته نشدن (Rejection)
احساس طردشدگی میتواند بسیار مخرب باشد، حتی اگر آشکار نباشد.
طردشدگی زمانی اتفاق میافتد که فرد:
احساس کند دوستداشتنی نیست
شنیده نمیشود
یا دائماً نادیده گرفته میشود
مثال:
مردی که بارها تلاش کرده درباره احساساتش صحبت کند، اما با پاسخهایی مثل
«حالا حوصله ندارم» یا «بیخودی حساس نباش» مواجه شده است.
بهمرور، احساس میکند ارزش عاطفی ندارد و در جایی دیگر به دنبال این احساس میگردد.
3. احساس سرزنش، انتقاد یا غرزدن مداوم
یکی از دلایل پنهان اما بسیار مهم خیانت، احساس «همیشه مقصر بودن» در رابطه است.
وقتی یک نفر دائماً:
مورد انتقاد قرار میگیرد
تحقیر میشود
یا احساس میکند کافی نیست
بهطور ناخودآگاه به سمت جایی میرود که در آن احساس آرامش و پذیرش وجود دارد.
مثال:
زنی که مدام از همسرش میشنود:
«تو هیچوقت درست انجام نمیدی»
«همیشه اشتباه میکنی»
در رابطهای خارج از ازدواج با فردی روبهرو میشود که فقط گوش میدهد و قضاوت نمیکند.
4. عدم تعادل قدرت و نقشها در رابطه (Imbalance)
در برخی روابط، تعادل از بین میرود:
یکی تصمیمگیرنده است
یکی همیشه مسئول است
یکی نقش والد و دیگری نقش کودک را دارد
این عدم توازن، احساس نابرابری ایجاد میکند.
مثال:
در رابطهای که زن تمام تصمیمها را میگیرد و مرد همیشه باید اطاعت کند،
مرد ممکن است در رابطهای دیگر به دنبال حس قدرت، استقلال و دیدهشدن برود.
5. ترس از تعهد و مسئولیت (Fear of Commitment)
برخی خیانتها دقیقاً در زمانهایی اتفاق میافتند که رابطه وارد مرحله جدیتری میشود:
نامزدی
ازدواج
بارداری
برای فردی که از تعهد میترسد، این مراحل میتواند بسیار اضطرابآور باشد.
مثال:
مردی درست بعد از نامزدی وارد رابطه پنهانی میشود؛
نه به این دلیل که نامزدش را دوست ندارد، بلکه چون از مسئولیت ازدواج میترسد و ناخودآگاه رابطه را تخریب میکند.
6. مشکلات عزتنفس و نیاز به تأیید (Low Self-Esteem)
افرادی که عزتنفس پایینی دارند:
ارزش خود را از نگاه دیگران میگیرند
به تأیید بیرونی وابستهاند
از درون احساس پوچی میکنند
خیانت در اینجا ابزاری برای پر کردن یک خلأ درونی است.
مثال:
زنی که احساس جذاب نبودن میکند، با توجه و تعریفهای فردی دیگر، احساس ارزشمندی موقت پیدا میکند؛ حتی اگر رابطهاش خوب باشد.
7. رفتارهای اعتیادی جنسی (Sexual Addiction)
در برخی موارد، خیانت ریشه در الگوهای اعتیادی دارد.
این افراد:
از رابطه جنسی برای فرار از احساسات منفی استفاده میکنند
کنترل تکانه پایینی دارند
ممکن است همزمان چند رابطه داشته باشند
مثال:
فردی که پس از هر احساس استرس یا خشم، به رابطه جنسی پناه میبرد،
ممکن است بارها و بدون وابستگی عاطفی عمیق خیانت کند.
آیا خیانت همیشه پایان رابطه است؟
نه لزوماً.
در برخی شرایط، رابطه میتواند ترمیم شود اگر:
فرد خیانتکار مسئولیت کامل را بپذیرد
رابطه پنهانی قطع شود
هر دو نفر حاضر به کار درمانی باشند
در برخی موارد نیز، خیانت نشانه پایان رابطهای بوده که مدتها پیش از درون فروپاشیده است.
جمعبندی نهایی
شناخت دلایل خیانت از نظر روانشناسی به ما کمک میکند:
آگاهانهتر تصمیم بگیریم
از تکرار الگوهای مخرب جلوگیری کنیم
یا رابطهای سالمتر بسازیم
اما هرگز نباید فراموش کنیم:
خیانت انتخاب است، نه اجبار.
مرکز مشاوره خانواده آویژه
اگر:
با خیانت همسرتان روبهرو شدهاید
دچار سردرگمی، خشم یا بیاعتمادی هستید
یا نمیدانید رابطه را ادامه دهید یا نه
مرکز مشاوره خانواده آویژه با تیمی از روانشناسان متخصص، آماده ارائه مشاوره محرمانه و حرفهای برای عبور از بحران خیانت و بازسازی رابطه است.
آویژه؛ همراه شما در تصمیمهای سخت و مسیر درمان رابطه
منبع: مشاوره خیانت