مقاله تخصصی از مرکز مشاوره خانواده آویژه
خیانت فقط یک اشتباه ساده یا یک لغزش لحظهای نیست؛
خیانت زلزلهای عاطفی است که بنیان اعتماد، امنیت روانی و حتی هویت فردی را میلرزاند.
در مرکز مشاوره خانواده آویژه، بارها با زنها و مردهایی روبهرو شدهایم که بعد از خیانت، دیگر همان آدم قبلی نشدهاند؛ نه خیانتدیده و نه حتی خود فرد خیانتکننده.
روانشناسی خیانت به ما نشان میدهد که این پدیده، بسیار پیچیدهتر از «خواستن فردی دیگر» یا «ضعف اخلاقی» است. خیانت اغلب از جایی شروع میشود که رابطه از درون ترک برداشته، اما هنوز فرو نریخته است.
روانشناسی خیانت دقیقاً چیست؟
از نگاه روانشناسی، خیانت هر رفتاری است که فرد مجبور میشود آن را از شریک عاطفی خود پنهان کند؛
رفتاری که اگر آشکار شود، باعث احساس درد، تحقیر یا بیاعتمادی میشود.
خیانت میتواند اشکال مختلفی داشته باشد:
خیانت جنسی
خیانت عاطفی
خیانت آنلاین (پیامهای مخفی، دایرکت، چت شبانه)
ارتباط پنهانی با همسر سابق
میکروخیانت (رفتارهای کوچک اما مرزشکن)
نکته مهم این است که مغز، خیانت عاطفی را تقریباً به اندازه خیانت جنسی دردناک پردازش میکند.
آیا همه خیانتها شبیه هماند؟ نه!
در روانشناسی خیانت، یک تفکیک بسیار مهم وجود دارد:
خیانتکنندههای سریالی
این افراد معمولاً:
از آشفتگی لذت میبرند
به قدرت، کنترل و هیجان اعتیاد دارند
همدلی پایینی دارند
مسئولیتپذیر نیستند
خیانت برای آنها نتیجه کمبود رابطه نیست؛
بلکه بخشی از ساختار شخصیتی آنهاست.
خیانتکنندههای موقعیتی
اکثر افراد در این گروهاند:
احساس نادیده گرفته شدن دارند
از نظر عاطفی یا جنسی گرسنهاند
دچار تنهایی در رابطه شدهاند
بحرانهای حلنشده دارند
اینجاست که روانشناسی خیانت میگوید:
خیانت اغلب نشانه یک زخم است، نه فقط یک گناه.
خیانت چگونه شروع میشود؟ (برخلاف تصور، ناگهانی نیست)
خیانت معمولاً با یک رابطه جنسی شروع نمیشود؛
بلکه با احساس دیده شدن آغاز میشود.
مراحل رایج:
فرد در رابطه احساس نامرئی بودن میکند
شخص دیگری توجه، همدلی یا تحسین نشان میدهد
مرزها کمکم کمرنگ میشوند
پیامها خصوصی میشوند
توجیهها شروع میشوند:
«فقط حرف میزنیم»
«من که کاری نکردم»
«حق دارم خوشحال باشم»
و بعد… خیانت
چرا افراد خیانت میکنند؟ (تحلیل روانشناسی خیانت)
تنهایی عاطفی
حتی در کنار همسر، فرد احساس میکند تنهاست.
نیاز به تأیید و دیده شدن
خیلیها خیانت نمیکنند چون عاشق شخص سوماند؛
بلکه چون میخواهند دوباره «مطلوب» باشند.
فرار از واقعیت زندگی
رابطه پنهانی، بدون قبض، بچه، مسئولیت و دعواست.
مثل یک دنیای فانتزی.
خشم و رنجش سرکوبشده
خیانت گاهی انتقام خاموش است.
عزت نفس پایین
برخی افراد ارزش خود را از توجه دیگران میگیرند.
نارضایتی جنسی
نه صرفاً کمبود رابطه، بلکه کیفیت پایین آن.
حلنشدن تعارضها
مشکلاتی که سالها زیر فرش رفتهاند، بالاخره خودشان را نشان میدهند.
روانشناسی خیانت در مردان و زنان
برخلاف کلیشهها:
مردان بیشتر به سمت فرار هیجانی + تأیید میروند
زنان بیشتر درگیر وابستگی عاطفی و احساس انتخاب شدن میشوند
اما نتیجه یکی است:
تخریب اعتماد
یک حقیقت تلخ: خیانت با دروغ همراه است
هر خیانتی نیاز به:
پنهانکاری
توجیه
انکار
دروغگویی
دارد.
و همین، بازسازی اعتماد را سخت میکند.
اما غیرممکن نیست.
آیا بعد از خیانت میشود به رابطه اعتماد کرد؟
پاسخ روانشناسی خیانت:
بله، اما نه بدون کمک تخصصی
بازسازی رابطه نیاز دارد به:
پذیرش کامل مسئولیت
قطع رابطه با شخص سوم
شفافیت
زمان
و مهمتر از همه: مشاوره حرفهای
نقش مشاوره در درمان خیانت
در مرکز مشاوره خانواده آویژه، خیانت فقط «محکوم» نمیشود؛
بلکه ریشهیابی میشود.
ما کمک میکنیم:
بفهمید چرا این اتفاق افتاده
زخمهای عاطفی ترمیم شوند
مرزهای سالم تعریف شود
اعتماد بهتدریج بازسازی شود
از تکرار خیانت جلوگیری شود
جمعبندی نهایی: روانشناسی خیانت به ما چه میگوید؟
خیانت همیشه پایان نیست
اما همیشه یک هشدار جدی است
نادیده گرفتن آن، رابطه را نابود میکند
مواجهه آگاهانه، میتواند رابطه را عمیقتر کند
اگر درگیر خیانت شدهاید—چه خیانت دیدهاید و چه مرتکب آن شدهاید—
بدانید که کمک گرفتن نشانه ضعف نیست، نشانه بلوغ است.
مرکز مشاوره خانواده آویژه
همراه شما در سختترین لحظات روابط عاطفی
برای ترمیم، آگاهی و شروع دوباره
منبع: مشاوره خیانت