آب در اين ديگ بخار از لوله هايي كه در ميان شعله هاي مشعل محصور شده‌اند عبور کرده، اما در ديگ هایبخار كوچكتر بخار به صورت اشباع است و در اين مشعل‌ها شعله در داخل لوله و آب در اطراف لوله قرار دارند.

عملکرد دیگ بخار

داخل دیگ بخار شامل دو بخش طرف آتش و طرف آب است. سطح گرمایی دیگ بخار به مجموع کلیه سطوح در طرف آتش دیگ بخار اطلاق می‌شود. تمام بخش‌های داخلی و تحت فشار یک دیگ بخار را، از آلیاژهای آهنی میسازند.

این دیگ ها با یک راه‌اندازی ساده، آب و گرما را برای تولید بخار تحت فشار ترکیب می‌کند که به آسانی برای گرم کردن داخل ساختمان، موتورهای تأمین انرژی و مصارف دیگر به کار می‌رود.

تاریخچه دیگ بخار

جیمز وات طی سال های 1764 الی 1781 تغییرات مهم و بهینه ای، همچون محفظه جداگانه تراکم بخار، سیلندر بخار و .... در ماشین اولیه نیوکومن اعمال کرد، از این رو میتوان او را مخترع دیگ بخار دانست.

در نهایت وات و ماتیو بولتن شرکتی به نام وات – بولتن تاسیس کردند که این شرکت طی 25 سال به بزرگ ترین تولید کننده ماشین های بخار تبدیل شده است.

دیگ بخار صنعتی

دستگاهی که آب را، برای مصارف صنعتی، به بخار داغ تبدیل می کند، اصطلاحاً دیگ بخار صنعتی نام میگیرد.

بخار و آب گرم تولید شده در صنایع مختلفی همچون صنایع غذایی، داروسازی، کاغذ سازی، گرمایش و سرمایش، نیروگاه‌های تولید برق و … به کار می‌روند.

تجهیزات دیگ بخار:

شير فلكه نمونه گيري/ دريچه بازديد شعله

مشعل دیگ بخار /تابلوي برق

لِوِل كنترل/ شير فلكه تخليه

شير هواگيري /دربها

پرشر سوئيچ ها / دی اریتور دیگ بخار

مانومتر/ قلاب گير

پمپ آب دیگ بخار /شير فلكه اصلي

فلنچ دودكش/ محفظه دمنده

سایلنسر دیگ بخار /سوپاپ اطمينان

دريچه هاي منهول/ دريچه هندهول

سكو و نردبان/ الكترود كنترل كننده سطح آب

همانطور که میدانید این دستگاه با استفاده از فشار بخار و دمای بالا باعث استریل شدن اشیاء میشود، در نتیجه مخزن آن باید در برابر این فشار و دما مقاوم و ایمن باشد.

منبع گرمایی این سیستم که باعث تولید بخار میشود هم باید بگونه ای طراحی شود که امکان آسیب و خطر را برای کاربر به حداقل ممکن برساند. با رعایت نشدن ایمنی در ساخت این دستگاه ممکن است آسیب های بسیار جدی مانند انفجار مخزن اتوکلاو صورت گیرد.

اجزا اتوکلاو

در اتوکلاو: محفظه استریلیزاسیون را از محیط خارجی جدا کرده و مجهز به ابزاری است که در زمان بالا رفتن فشار داخل محفظه از باز شدن آن جلوگیری می کند.

دریچه ایمنی: که از فشار بیش از حد مجاز در داخل محفظه جلوگیری میکند.

فشارسنج اتاقک: یک ابزار مکانیکی بوده که میزان فشار بخار را در محفظه استریلیزاسیون نشان می دهد.

فشارسنج بیرونی: یک ابزار مکانیکی است که میزان فشار بخار را در محفظه بیرونی نشان خواهد داد.

محفظه استریلیزاسیون: به فضایی گفته می شود که وسایلی که نیازمند استریلیزاسیون میباشند در آن قرار می گیرند، و این اتاقک در زمان استریلیزاسیون با بخار پر می شود.

عملکرد اتوکلاو ها

بخاری که توسط دستگاه در دما های بالا تولید شده است از طریق یک لوله به طرف بالا حرکت میکند، این لوله از اطراف محفظه دستگاه حرکت کرده و وارد محفظه خواهد شد.

تمامی تجهیزاتی که در درون محفظه قرار دارد در داخل بخار استریل میشوند و پس از آن به وسیله لوله ای که در قسمت دیگر محفظه قرار دارد به لوله خروجی شناخته و خارج میشود.

تاریخچه ساخت اتوکلاو

این دستگاه، برای نخستین بار در اواخر سال 1879، توسط چارلز چمبرلند ساخته شد،

معمولا محفظه این دستگاه‌ها به صورت استوانه‌ای است به دلیل آنکه این نوع محفظه‌ها نسبت به محفظه‌های جعبه‌ای در برابر فشار بالا مقاومت بهتری خواهند داشت.

بطور کلی اتوکلاو در انواع اتوکلاو آرایشگاهی، اتوکلاو آزمایشگاهی و اتوکلاو بیمارستانی، اتوکلاو صنعتی و اتوکلاو دندانپزشکی عرضه و تولید میشود. همانطور که از نام اتوکلاو آزمایشگاهی مشخص است، در ابعادی کوچک تر یعنی معمولا 25 لیتری و اتوکلاو های بیمارستانی در ابعاد بزرگ معمولا 500 لیتری ساخته میشوند و بسته به نوع وسایلی که در آنها قرار میگیرند، ابعاد و اشکال مختلفی خواهند داشت.

​​