ذهن آگاهی (Mindfulness) چیست + نحوه تمرین ذهن آگاهی در مدیریت استرس


در بسیاری از مواقع، ما زمان خود را با مرور گذشته و یا خیالبافی آینده تلف می کنیم. در این میان ممکن است از برخی کارهای گذشته پشیمان شده و یا نگران برخی از رویدادها در آینده شویم.

در برخی از مواقع حتی ممکن است از شاد بودن خود نیز بترسیم و احساس کنیم که این شاد بودن دوامی نخواهد داشت. در این مواقع ممکن است دچار استرس و اضطراب شویم. اما ذهن آگاهی می تواند به ما کمک کند تا استرس خود را مدیریت کنیم.

ما در این مقاله سعی داریم که در مورد ذهن آگاهی و تمرین آن برای مدیریت استرس صحبت کنیم. بنابراین توصیه می کنیم که این مقاله را حتما بخوانید.

ذهن آگاهی یعنی آگاهی که از طریق تمرکز خودخواسته به زمان حال ایجاد می شود و معمولا با کنجکاوی دلسوزانه و بی غل و غش همراه است. در واقع ما با پرورش ذهن آگاهی می توانیم یاد بگیریم که چگونه در زمان حال زندگی کنیم و با فکر کردن به گذشته و آینده خود را دچار استرس و نگرانی نکنیم.

در زندگی امروز که حجم رسانه های اجتماعی، حجم کار، روابط و نیازهای ما رو به افزایش است. بیشتر از هر وقتی دچار حواس پرتی می شویم. ذهن آگاهی در اینجا به کمک ما می آید تا با توانایی حضور کامل در زندگی شلوغ و پرمشغله خود، از لحظه لذت ببریم.

ذهن آگاهی مزایای متعددی دارد که ازجمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

به فرد کمک می کند که در لحظه زندگی کند. بدین ترتیب در لحظه و چیزهایی که در اطراف هستند، فکر کرده و دیگر به گذشته ای که توان تغییر آن را ندارید و آینده ای که پیش بینی آن برای شما دشوار است، فکر نخواهید کرد.

ذهن آگاهی با تقویت هوش هیجانی همراه بوده و زمانی که هوش هیجانی بالاست، از افکار، احساسات، کلمات و اعمال خود آگاه خواهید بود. بنابراین تاثیر آنها را بر دیگران درک می کنید.

بدین ترتیب دیگر حرف های ناخواسته که سبب رنجش دیگران شوند، نمی زنید و قادر خواهید بود که در لحظه قدردان وقایع مثبت زندگی خود باشید.

مزیت دیگر ذهن آگاهی این است که بیشتر احساس رفاه خواهید کرد. یعنی اینکه افزایش ذهن آگاهی به مرور زمان باعث کاهش استرس و افزایش اعتماد به نفس شده و به پروراندن حس همدلی کمک خواهد کرد. بنابراین رفتارهای نوع دوستانه افزایش می یابد.

ذهن آگاهی تاثیر مستقیمی بر مغز دارد و باعث تراکم بالای ماده خاکستری مغز در نواحی مرتبط با یادگیری، کنترل احساسات و حافظه خواهد شد.

ذهن آگاهی بر روی بدن نیز بسیار مفید است. تحقیقات نشان داده است که افرادی که هشت هفته، مدیتیشن ذهن آگاهی را تمرین کرده بودند با افزایش پادتن و ایمنی بهتر سیستم ایمنی بدن روبرو شدند.

ذهن آگاهی روابط حرفه ای و شخصی شما را بهبود خواهد داد. بنابراین زمانی که شما در یک موقعیت، حضور کامل دارید می توانید با همدلی، صداقت، هوش و دلسوزی با افراد برخورد کنید. بدین ترتیب اعتماد دیگران را جلب کرده و واقع بین تر خواهید شد.

ذهن آگاهی یعنی حضور در لحظه. بنابراین برای درنگ کردن و توجه کردن، باید تلاش کنیم. سعی کنیم به چیزهایی که احساس می کنیم، می شنویم، می بوییم و می بینیم، فکر کنیم.

باید سعی کنیم که کارهایمان را به نوبت تمام کنیم. زمانی که به صورت همزمان چندین کار را انجام می دهیم، احساس نابسامانی و آشفتگی خواهیم داشت. بنابراین کیفیت کار نیز به شدن پایین خواهد آمد. بهتر است که کارها همواره به نوبت انجام شوند.

در صورتی که دچار حواس پرتی شوید، اعمال خود را قضاوت نکنید و احساس بد هم نداشته باشید. توجه خود را با آرامش به مسیر درست هدایت کنید و با انگیزه کافی بر روی کار خود تمرکز داشته باشید.

یکی از بهترین راه های پرورش ذهن آگاهی، تمرین روزانه مدیتیشن به مدت چند دقیقه در روز است. البته در مدیتیشن نیز سعی نکنید که به محض نشستن به حالت خاصی برسید. احتمالا ذهن درگیر خیالبافی و خاطرات خواهد شد. بنابراین حواستان را دوباره به زمان حال متمرکز کنید.

به تنفس خود فکر کنید. به احساسی فکر کنید که بدن شما در حال تجربه آن است. بر روی چیزهایی که می توانید ببینید یا بشنوید، تمرکز کنید. هدف از انجام مدیتیشن این نیست که دست از فکر کردن بردارید؛ بلکه هدف این است که در لحظه حضور داشته باشید.

به مرور زمان، آگاهی ذهن شما در طول تمرین مدیتیشن بالا خواهد رفت.