سایکوپات یعنی چه؟ همه چیز درباره اختلال شخصیت غیر اجتماعی و نحوه درمان آن


در علم روانشناسی اصطلاحات مختلفی وجود دارد که یکی از آنها، واژه سایکوپات است. سایکوپات در حقیقت به معنای اختلال روان آزاری بوده و شباهت زیادی به اختلال شخصیت غیر اجتماعی دارد و ممکن است افراد در مفهوم این واژه دچار سردرگمی شوند.

شاید فکر کنید که این اصطلاح برای افراد منزوی به کار می رود؛ اما برعکس، افراد سایکوپات منزوی نیستند. در حقیقت این واژه مفهوم دیگری دارد.

سایکوپات یا روان آزاری یک نوع اختلال شخصیت است که در آن فرد بدون اینکه احساس همدردی، دلسوزی و یا پشیمانی داشته باشد، قادر به آزار دیگران است. معمولا افرادی که با این اختلال مواجه هستند، قانون گریز بوده و ممکن است گرفتار قانون و زندان شوند.

از مهم ترین ویژگی های افراد مبتلا به سایکوپات می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- افرادی که این اختلال شخصیتی را دارند، از هنجارهای اجتماعی تبعیت نمی کنند. این افراد با بی توجهی به چارچوب های قانون، بیشتر گرفتار زندان می شوند.

- افراد سایکوپات، رفتاری فریبکارانه داشته و با دروغ گویی مکرر، از هویت غیر واقعی استفاده می کنند. این افراد برای لذت بردن و یا کسب منافع شخصی، حیله گر هستند.

- از دیگر ویژگی های افراد مبتلا به سایکوپات این است که رفتارهای تکانشی داشته و در برنامه ریزی و انجام فعالیت های هدفمند، ضعیف هستند. این افراد اهداف بلندمدت و واقع گرایانه ندارند.

- افراد سایکوپات تحریک پذیر بوده و رفتارهای خشونت آمیز دارند. به همین دلیل در دعواهای مکرر درگیر شده و با دیگران زد و خورد دارند.

- در رفتارهای خود بی پروا بودن و به ایمنی و امنیت خود و دیگران توجهی ندارند.

- به صورت مکرر و پیوسته، مسئولیت پذیر نیستند. به عنوان مثال از تعهدات مالی شانه خالی می کنند.

- احساس گناه و پشیمانی ندارند. به عنوان مثال زمانی که به کسی آسیب می زنند یا رفتار ناشایستی دارند، نسبت به آن بی تفاوت بوده و یا آن را توجیه می کنند.

- خود محور و بزرگ بین هستند.

- چرب زبانی و رفتارهای سطحی غیرواقعی دارند تا با این کار دیگران را جذب کرده و یک تصویر مثبت غیرواقعی از خود بسازند.

- به هیجان و برانگیختگی برای به دست آوردن انگیزه نیاز مبرم دارند.

- مسئولیت تصمیم ها و انتخاب های خود را نمی پذیرند.

- حس همدلی ندارند.

- احساسات آنها سطحی بوده و تجربه احساسات عمیق را ندارند.

- در کنترل رفتارها و هیجانات؛ مخصوصا خشم بسیار ضعیف هستند.

- کارها و فعالیت هایی را انتخاب می کنند و انجام می دهند که برای دوستان و اطرافیانشان دردسرساز است.

در حال حاضر علت اصلی اختلال سایکوپات مشخص نیست؛ اما عوامل متعددی می توانند باعث بروز این بیماری شوند.

ازجمله این عوامل می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- ژنتیک

- عوامل محیطی و فرهنگ

- والدینی با اختلال شخصیتی و یا اعتیاد به مواد مخدر

- جنسیت (معمولا مردان بیشتر از زنان به سایکوپات مبتلا می شوند.)

و…

در مواجه با افرادی که به سایکوپات یا اختلال ضد اجتماعی مبتلا هستند، باید به موارد زیر توجه داشت:

- دوری کردن از افراد سایکوپات

همه افراد باید از کسانی که دارای سایکوپات هستند، دوری کنند. حتی شرکت ها نیز نباید چنین افرادی را استخدام کنند. بهتر است شرکت ها برای استخدام در مصاحبه های دقیق، افراد را که احتمال سایکوپاتی دارند، استخدام نکنند.

این افراد به راحتی در رزومه خود دروغ می گویند. بنابراین باید یک مصاحبه دقیق با آنها انجام دهید.