هیپنوتراپی (Hypnotherapy) چیست و کاربرد آن – به زبان ساده


احتمالا واژه هیپنوتیزم را شنیده اید یا در فیلم ها دیده اید که یک روانشناس با تکان دادن ساعت فردی را به خواب مصنوعی می برد. اما واقعا هیپنوتیزم چیست و چه تفاوتی با هیپنوتراپی دارد؟

هیپنوتیزم خواب مصنوعی و خلسه عمیقی است که می تواند فواید درمانی هم داشته باشد. این خاصیت می تواند در درمان اضطراب و درد استفاده شود یا طبق تحقیق روانشناسان علایم زوال عقلی و کاهش دهد.

برای آشنایی با روش هیپنوتراپی و مراحل انجام آن توصیه می کنیم خواندن ادامه این مقاله را از دست ندهید.

هیپنوتراپی (Hypnotherapy) به معنای درمان با هیپنوتیزم است. در این روش درمانی بیماری هایی مانند اختلالات روانشناختی، تغییر سبک زندگی و عادت های مخربی که به روش های ترک عادت عادی جواب نداده اند استفاده می شود. از هیپنوتیزم همچنین برای درمان افسردگی اضطراب درد و کاهش وزن استفاده می شود.

در این روش هیپنوتراپیست یا متخصص هیپنوتراپی با تصویرسازی ذهنی و تکرار کلمات مختلف در جهت درمان فرد، سعی می کند به ضمیر ناخودآگاه او دسترسی پیدا کرده و عادات جدیدی در ذهن فرد جایگزین کند.

همان طور که می دانید ذهن انسان به دو بخش خودآگاه و ناخودآگاه تقسیم می شود. قسمت خودآگاه مسئول اعمال و افکار آگاهانه ما هست.

ضمیر ناخودآگاه مرکز فرماندهی بدن است و بسیاری از عادات و رفتارها از آنجا فرمان می گیرد. پس اگر به ناخودآگاه دسترسی پیدا کنیم می توانیم برنامه ریزی آن را عوض کرده و موانع ذهنی را حل کنیم. عادات بد را تغییر داده و عادات جدید را جایگزین آنها کنیم.

قبل از هیپنوتیزم ذهن و بدن بیمار آرام می شود تا دسترسی به ضمیر ناخودآگاه راحت شود سپس تمریناتی داده می شود که تمرکز فرد را افزایش دهد.

بعد از آن، عوامل تنش زا کم شده و تنفس فرد آرام می شود و پس از آن هیپنوتراپیست دلایل اصلی بیماری را تشخیص می دهد و با القای راه حل پیشنهادی به فرد کمک می کند تا باورهای خود را تغییر داده و به زندگی نرمال برگردد.

برای اثربخشی هیپنوتراپی تکرار و تمرین بسیار ضروری است به این معنا که جلسات باید ادامه داشته باشد.

در هیپنوتراپی با دسترسی به ضمیر ناخودآگاه ریشه بسیاری از بیماری ها و اختلالات روانی بررسی شده و حل و فصل می شود تا فرد زندگی نرمالی را تجربه کند.

افزایش عزت نفس، تمرکز، اراده و پشتکار در کارهای دشوار، تقویت حافظه، پیشرفت در عادات جدید، موفقیت شغلی، آرامش فردی، ترک سیگار، رها شدن از دام اعتیاد، آرامش روان، رهایی از خاطرات ناخوشایند، جایگزینی عادات خوب، مدیریت غذا خوردن و حذف پرخوری، ترک عادت هایی مثل ناخن جویدن و یا مکیدن انگشت از کاربردهای هیپنوتراپی در باب اصلاح مسائل شخصیتی است.

در مبحث بیماری ها کاربردهایی مانند: درمان شب ادراری، سردردهای مزمن، اختلالات خواب، اختلالات جنسی، اختلال هیستری، اختلال اضطرابی، وسواس، کنترل درد، بیماری های دندانپزشکی، آماده سازی برای جراحی و زایمان بدون درد دارد.

ترس از ارتفاع، ترس از پرواز، انواع فوبیا، ترس از صحبت در جمع، ترس از فضای بسته، هراس اجتماعی نمونه هایی از کاربرد درمانی هیپنوتراپی در زمینه ترس ها است.

در حالت کلی 4 گام برای درمان با هیپنوتیزم به کار برده می شود که یک روان درمانگر باتجربه به ترتیب این موارد را انجام می دهد.

در این مرحله روان درمانگر با بیمار مصاحبه بالینی می کند. تشخیص درست مبنای یک فرآیند درمانی، اثربخش است. بنابراین در جلسه اول درمان شروع نمی شود بلکه روان درمانگر جوانب کار را بررسی می کند تا بر مشکل فرد اشراف کامل داشته باشد.

این جلسه بسیار مهم است چه بسا هیپنوتراپیست پس از بررسی مشکل فرد به این نتیجه برسد که این مشکل با هیپنوتراپی حل نمی شود و فرد باید از روش درمانی دیگری استفاده کند.

انتظار شروع فرآیند درمان در جلسه اول انتظار معقولی نیست چرا که فرآیند تشخیص، مبنای کار است. هدف هیپنوتراپیست این است که بهترین درمان را در کمترین زمان ارائه دهد پس به روان درمانگر اعتماد کنید و اجازه بدهید او روند درمانی خود را پیش ببرد.

پس از این که هیپنوتراپیست تشخیص داد که هیپنوتراپی می تواند مشکل شما را حل کند در گام دوم میزان هیپنوتیزم پذیری شما سنجیده می شود. استعداد هیپنوتیزم پذیری افراد متفاوت است و متخصص با با تست های استاندارد این مورد را بررسی می کند.

دقت کنید که یک متخصص باید تمام این مراحل را به صورت حضوری انجام دهد و اگر فردی ادعا کند می تواند شما را هیپنوتیزم کند ولی این مراحل را طی نکند نباید به او اعتماد کنید چرا که ممکن است در کار خود تبحر نداشته یا قصد فریب شما را داشته باشد.

در برخی موارد وقتی بیمار تمرینات قبلی را انجام می دهد و تجربیاتی کسب می کند برخی از مراحل به خودی خود کوتاه یا حذف می شود.

پس از انجام تست، وقتی هیپنوتراپیست متوجه می شود که شما قابلیت هیپنوتیزم دارید شما را هیپنوتیزم می کند. هیپنوتیزم و عمیق شدن خلسه می تواند بین 1 الی 5 جلسه طول بکشد که در افراد با هیپنوتیزم پذیری مختلف متفاوت است.

در این مرحله ممکن است هیپنوتراپیست روش درمانی را نیز همزمان اعمال کند.

پس از این که فرد مرحله 3 را پشت سر گذاشت وارد خلسه هیپنوتیزمی شده و روند درمان آغاز می شود. در این مرحله هیپنوتراپیست یکی از روش های استاندارد درمانی را انتخاب کرده و با آن مشکل فرد را حل می کند.

این مرحله اصلی درمان بوده و بیشترین زمان در این مرحله صرف می شود. هیپنوتیزم به خودی خود اثر درمانی ندارد و باید همراه با روش های استاندارد درمانی مورد استفاده قرار بگیرد تا بتواند تاثیرات درمانی بر فرد بگذارد.

در پایان این مرحله روان درمان گر به فرد کمک می کند از حالت خلسه بیرون بیاید و به حالت عادی بازگردد.

توجه: اگر درمانگر به اصول روان درمانی مسلط نبوده و یا نتواند راه حل مناسبی را انتخاب کند. حتی اگر در هیپنوتیزم هم مهارت بالایی داشته باشد، باز هم قادر به حل مشکل شما نخواهد شد.

به یاد داشته باشید که فرآیند درمان فقط تلقین نیست. در طی جلسات، مشکلات فرد از ریشه بررسی می شود و روان درمانگر برای آنها راه حل علمی و استاندار در نظر می گیرد.

بنابراین هیپنوتراپیست حتما باید روان درمانگر باتجربه ای باشد در غیر این صورت جلسه محدود به تلقینات ساده ای می شود که اثر پایداری ندارد و نمی تواند مشکلات روانشناختی فرد را حل کند.