شاید این گفته ها باعث شود فکر کنید که همه مشاغل نمی توانند شامل این ویژگی شوند. این درست است که برخی از مشاغل ذاتاً خلاقانه هستند اما می توان با استفاده از تکنیک های ساده ای محیط شغلی را به سمت یک جو خلاقانه هدایت کرد.

روش های ایجاد خلاقیت در محیط کار:

• انعطاف پذیری در محیط کار

شیوه کار کردن افراد با یکدیگر متفاوت است و برای اینکه بتوانیم بهترین عملکرد را از افراد به دست آوریم باید تفاوت های فردی آنها را در نظر بگیریم و به آنها احترام بگذاریم. افراد به شکل های متفاوتی می توانند بهترین عملکرد خود را به نمایش بگذارند. مثلا برخی افراد به تنهایی بهتر کار می کنند تا اینکه به صورت گروهی کار کنند و یا برعکس یا اینکه برای برخی از کارکنان سخت است که مجبور باشند تمام روز را ایستاده کار کنند و یا مجبور باشند به طور مداوم روی صندلی بنشینند. پس رعایت این تفاوت های فردی و انعطاف به خرج دادن در واگذاری مسئولیت به افراد باعث می شود که کارکنان احساس راحتی بیشتری کنند و در نتیجه عملکرد بهتری داشته باشند که یکی از نتایج آن خلاقیت در محیط کار است.

• محیط کاری چشم نواز

معمولاً کارفرما ها بری انتخاب مکان و فضای شغلی خودشان و یا به هنگام چیدمان فضای شغلی بیشتر به این نکات توجه دارند که چیدمان فضای شغلی و محیط کار به گونه ای باشد که به بازدهی کاری بیشتر و یا خروجی بیشتر محصولات کمک کند و یا در نهایت توجه، ایمنی کارکنان را در نظر می گیرند. اما نکته ای که معمولا از آن غافل می شوند چشم نواز بودن محیط کار است. زیبا کردن فضای کار باعث می شود کارکنان محل کار خودشان را دوست داشته باشند و از اینکه در آن فضا مشغول به کار هستند لذت ببرند. شاید کوچکترین نمود از رعایت این اصل این باشد کارکنان هر روز با ذوق و شوق و به موقع در محل کار حاضر می شوند و به محیط کاری خودشان احساس تعلق می کنند. مانند استفاده از گلدان، ایجاد یک فضای آرام برای استراحت که کارکنان بتوانند در آن احساس راحتی کنند، ایجاد یک فضای کتابخانه ای برای استفاده از کتابها و مطالعه. حتی از تأثیر رنگ ها نیز بر خلاقیت و ایجاد جو صمیمانه در محیط کار نباید غافل شد.

• فراهم کردن فرصت برای یادگیری و پیشرفت

خلاقیت و پیشرفت بدون دانش اتفاق نمی افتد. برای اینکه بتوانید پیشرفت را در کارکنان و کسب و کارتان به وجود بیاورید باید به مسائل مرتبط با آموزش کارکنان توجه ویژه داشته باشید. و همواره بودجه مشخصی برای دوره های آموزشی در نظر بگیرید. رعایت این اصل علاوه بر فواید مشخصی که دارد به کارکنان القا می کند که آموزش هم بخشی از وظایف شغلی است و حائز اهمیت است.

• آرامش

خستگی، کار کردن تحت شرایط اضطراب و استرس باعث سرکوب ایده های خلاقانه افراد می شود. وقتی کارکنان بدون لحظه ای استراحت مشغول کار کردن هستند دیگر فرصتی برای فکر کردن ندارند. خیلی از شرکت های بزرگ دارای مجموعه های ورزشی نیز هستند تا کارکنان بتوانند در یک فضای شاد و مفرح خستگی و استرس اجتناب ناپذیر ناشی از فعالیت های کاری را از بین ببرند. شما هم می توانید در حد توان خود از این ایده ها برای ایجاد جوی آرام برای کارکنان خودتان استفاده کنید.

• ایجاد حس مالکیت در کارکنان

اگر کارکنان در چیدمان فضای شغلی، انتخاب ابزار و وسایل کار، لوازم جانبی که در محیط کار هستند و … دخالت داشته باشند و یا دارای مسئولیت باشند باعث می شود نسبت به جایی که کار می کنند احساس مالکیت داشته باشند در نتیجه متعهدانه تر و دلسوزانه تر کار می کنند و جرأت و جسارت ایده پردازی و بیان نظرات و ایده های خود را خواهند داشت. اینکه کارکنان احساس کنند یک عضو مؤثر در یک مجموعه هستند احساس بهتری خواهند داشت و به گونه ای متفاوت کار خواهند کرد.

• ایجاد فضای باز گفت وگو

گفت و گو بین کارکنان درباره مسائل مهم کاری، نظرخواهی از آن ها درباره مسائل نه تنها خلاقیت را بین کارکنان افزایش می دهد بلکه باعث می شود با تعهد بیشتری وظایف شغلی خود را انجام دهند. کار گروهی، نظرخواهی از همه اعضای گروه همیشه نتایج بهتری نسبت به تک روی کردن وکار انفرادی داشته است. فرصت گفت و گو دادن به اعضای گروه باعث می شود احساس هویت وابسته به گروه در آنها شکل بگیرد و هویت شغلی آنها را تقویت می کند. در واقع به واسطه دلبستگی که به وجود می آید کارشان با همه ارکان زندگی شان پیوند می خورد.

رعایت این اصول و بسیاری نکات دیگر باعث می شود فضای کسب و کار شما برای اعضای گروه جوی شاد، سرشار از آرامش و راحتی باشد تا بتوانند آزادانه نظرات، انتقادات و ایده های خودشان را مطرح کنند وجسارت ایده پردازی و خلاقیت را در خود پرورش دهند.

خدمات مشاوره شغلی

مرکز مشاوره شغلی

علل ناخن جویدن در کودکان:

همانطور که ذکر شد در این مقاله قرار است علت های احتمالی ناخن جویدن در کودکان مورد بررسی قرار گیرد. از آنجایی که این رفتار در میان کودکان و نوجوانان از میزان شیوع قابل توجهی برخوردار است بسیاری از روانشناسان، مشاوران، روانپزشکان و پژوهشگران به بررسی علت این رفتار پرداخته اند. علت زیربنایی این رفتار اضطراب، استرس، ترس و پرخاشگری است زیرا با بررسی های بسیاری که انجام شده است بیشتر افرادی که این هیجانات را تجربه کرده اند در هنگام تجربه این هیجانات رفتار جویدن ناخن ها را از خود نشان داده اند.

اما از آنجایی که این علت خیلی کلی و مبهم است و نمی تواند به والدین برای برطرف کردن این رفتار کمک کند باید به شکلی جزئی تری مورد بررسی قرار بگیرد؛ پس به سراغ علت ها و شرایطی می رویم که این هیجانات را در کودک بر می انگیزد. شما می توانید با مراجعه به کلینیک روانشناسی و مشاوره فراز به کمک یک مشاور کودک به بررسی این علل در کودک خود بپردازید.

گاهی اوقات این رفتار ممکن است فقط یک عادت رفتاری نادرست باشد و علت ریشه ای و زیربنایی آن اضطراب و ترس نباشد.بلکه فقط یک عادت رفتاری نادرست است که ناشی از تقلید کودک از رفتار شخصی دیگر است. این فرد می تواند یکی از اعضای خانواده باشد، یکی از همسالان کودک و یا نوجوان باشد و یا اینکه کودک این رفتار را در جایی دیده باشد. که البته حتی اگر علتش همین باشد نیز نیاز دارد که درمان شود. معمولاً روانشناسان و مشاورانی که رویکرد رفتاری دارند در درمان بسیار موفق هستند و اکثر مشاوران از تکنیک های رویکرد رفتاری استفاده می کنند. در مورد این کودکان یکی از اصلی ترین دلایلی که باعث ادامه این رفتار می شود تقویت شدن آنها از طرف دیگران و یا والدین است.

گاهی اوقات کودکان از حساسیت مادر و یا پدر نسبت به این رفتار آگاهی می یابند و برای جلب توجه والدین این رفتار را از خود نشان می دهند. در این مورد لازم است که والدین در شیوه های فرزند پروری خود تجدید نظر کنند و روش های درست برای ارضای نیاز به توجه کودک را یاد بگیرند. برای این منظور نیز می توانید از مشاوران کودک مرکز مشاوره فراز کمک بگیرید.

بسیاری از کودکانی که دچار ترس از برخی مکان ها هستند در هنگام قرار گرفتن در شرایط دلهره آور؛ ناخن جویدن در کودکان را به عنوان یک واکنش برای آرام کردن خود، انجام می دهند. و وقتی از آن شرایط دور می شوند این رفتار نیز در آنان متوقف می شود. پس اگر کودک شما برای مثال از تنها به دستشویی رفتن می ترسد و در آن شرایط قرار می گیرد ممکن است این واکنش احتمالی را از خود نشان دهد.

تماشای فیلم هایی که دارای صحنه های خشونت آمیز و ترسناک است. خیلی از والدین اصلاً متوجه این موضوع نیستند که فیلم هایی که مناسب سن کودک نیست و او صحنه هایی را می بیند که برای او مناسب نیستند چقدر از نظر روانی به کودک آسیب می زند که یکی از همین آسیب ها ترس خیلی زیاد و ناخن به دندان گرفتن است که ممکن است این ترس ادامه دار باشد و نیاز به درمان داشته باشد.

کودکانی که در خانواده های آشفته پرورش می یابند به احتمال بیشتری این رفتار را از خود نشان می دهند. دیدن درگیری ها و دعواهای والدین باعث می شود که کودک استرس و اضطراب زیادی را تجربه کند که معمولاً یکی از واکنش های اصلی در این زمان ها جویدن ناخن ها است. گاهی اوقات لازم است که برای درمان کودک از مشاوره خانواده نیز استفاده شود زیرا علت زیربنایی رفتار در خانواده است. مشاوران مرکز فراز جلسات مشاوره خانواده زیادی را برای حل کردن مشکل کودکان برگزار کردند.

گاهی اوقات این رفتار به عنوان یک نشانه برای اختلالات دیگر است. و یا با اختلال های دیگری همبودی دارد. برای مثال افرادی که دچار عقب ماندگی ذهنی هستند گاهی اوقات این رفتار را به عنوان یک عادت رفتاری غلط از خود نشان می دهند. یا کودکانی که دچار شب ادراری هستند نیز زمانی که سرزنش می شوند و احساس خجالت زدگی و شرم می کنند این رفتار را از خود نشان می دهند. یا افرادی که دچار اختلال بیش فعالی هستند به خصوص در دوران نوجوانی که بارز ترین نشانه آن احساس بی قراری است و نوجوان برای اینکه خود را آرام کند دست به این رفتار می زند.

خیلی از رفتارهای والدین باعث ایجاد اضطراب در کودک می شود مانند توقعات بیش از اندازه و فراتر از توان کودک؛ به خصوص دانش آموزان، بایدها و نباید های تربیتی سختگیرانه که معمولاً تخطی کردن از آنها پیامد های منفی زیادی برای کودک دارد و همین سبب اضطراب و آشفتگی کودک می شود. لازم است که والدین با سطح توانمندی های کودکان خود در هر سنی آشنا شوند و از آنها توقعاتی متناسب با سن و توانمندی هایشان داشته باشند.

کودکانی که در مدرسه مورد آزار و اذیت دیگران قرار می گیرند و یا کودکانی مورد سوء استفاده جنسی قرار می گیرند و معمولاً از ترسشان این موضوع را از بقیه پنهان می کنند نیز اضطراب زیادی را تجربه می کنند که یکی از نمود های آن جویدن ناخن ها می باشد.

از آنجایی که علت زیربنایی این رفتار اضططراب است. برای درمان آن نیاز است که رفتار کودک در بستر خانواده مورد بررسی دقیق قرار بگیرد و اگر کودک شما این رفتار را بیشتر از سه ماه انجام دهد به این معنی است که شما نیاز دارید تا با کمک یک مشاور کودک حرفه ای به بررسی علل رفتار بپردازید و برای درمان آن اقدام کنید.

مرکز مشاوره

خدمات مشاوره روانشناسی

نام فیلم نامه که نوشته ” تام شولمن ” است؛ برگرفته از شعری سروده از ” جان کیتس ” شاعر رمانتیک انگلیسی است. شاعر در شعر پرسشی را مطرح می کند:” آیا شاعران مرده در بهشت جای دارند/ در جایی بهتر از زمینی که انسان در آن زندگی می کند؟” این فیلم کمدی درام، از دانش آموزان دبیرستان شبانه روزی در سال 1959 روایت می کند.

چند دانش آموز سال اول کالج ” ویلتون ” به نام های ” نیل، تاد، ناکس، چارلی، ریچارد، استیون و جرارد ” که از خانواده های مرفه آمریکایی هستند. ” نیل و تاد ” تحت نظارت شدید خانواده‌شان هستند که اصرار دارند پسرانشان دکتر و وکیل شوند، اما “تاد ” علاقه به نویسندگی دارد.

کالج ویلتون و اصل چهارگانه!

داستان ” انجمن شاعران مرده ” روایتی از کالج شبانه روزی ویلتون است. این دبیرستان یکی از معروفترین مدارس آمریکایی است که قوانین و مقررات خاصی دارد. مدیر مدرسه ” گیل نولان ” به طور روتین بر روی سکوی دبیرستان می ایستد و از چهره های پر حرارت و جوان دانش آموزان خود می پرسد:

” آقایان، ارکان چهارگانه کدامن؟ ” ؛ همه با صدای بلند و هماهنگ می گویند: ” سنت، افتخار، انضباط، سرافرازی ! “.

در این دبیرستان همه دانش آموزان تابع بی چون و چرای قوانین هستند تا زمانی که جشن صدمین سال تاسیس این مدرسه مصادف با آغاز سال تحصیلی جدید می شود. در این زمان دبیر انگلیسی بازنشسته می شود و جانشینی برای آن انتخاب می شود که خود از فارغ التحصیلان پر افتخار این مدرسه بوده و آن ” جان کیتینگ ” است.

در حقیقت این فیلم به دنبال عصیان و فریادرسی علیه سنتی بیهوده و پوچ نظام آموزشی است. پررنگ کردن نقش یک دبیر ادبیات انگلیسی نمادی از این موضوع است تنها با قدرت واژگان و اندیشه ها می توان جهان را تغییر داد. محوریت فیلم حول این دیدگاه ” میشل فوکو ” منتقد اجتماعی می چرخد که: ” قدرت، ریشه در لایه های مختلف تعاملات اجتماعی و زبانی ( مفاهیم) دارد “.

در باب این موضوع فیلم ” انجمن شاعران مرده ” یک دیالوگ ماندگاری از فلسفه شعر دارد. در سکانسی از فیلم جان کیتینگ در کلاس درس خود به دانش آموزان خود این چنین می گوید: ” ما شعر رو چون زیباست نمی نویسیم و نمی خونیم؛ ما شعر رو می نویسیم و می خونیم چون انسانیم و انسان سرشار از احساس و اشتیاقه. پزشکی، حقوق، تجارت و مهندسی حرفه های خوبی هستن و برای حفاظت از زندگی انسانی لازمند، اما شعر، زیبایی، عاطفه، تخیّل، عشق، چیزایی هستن که ما رو زنده نگه می دارن….”

جان کیتینگ با نیروی کلمه و شعر سعی در قدرتمند کردن دانش آموزان خود می کند. او به شاگردان خود می آموزد که هیچ چیز غیر ممکن نیست و برای خلق یک چیز نو و بدیع نیاز است که از بعضی از عادت هایمان فاصله بگیریم. کیتینگ سعی می کند در برابر اصل چهارگانه مدرسه، چهار اصل زندگی، یعنی : ” عشق، زیبایی، حقیقت و عدالت ” را آموزش دهد.

شباهت جان کیتینگ به یک روان درمانگر:

” جان کیتینگ ” شخصیت اصلی فیلم انجمن شاعران مرده در حقیقت نمادی از یک روان درمانگر باتجربه است. او فردی باهوش، زیرک، برانگیزنده، مهیج، مقتدر، غیررسمی و الهام بخش است. مهیج و مقتدر بودن معلم این گونه نمایش داده می شود، در همان اوایل فیلم، او دانش آموزان را تشویق می کند که بخشی از کتاب ادبیات را که به شعر نگاهی علمی و ماشینی دارد را پاره کنند.

دیالوگ زیبایی که به کار می رود این است که: ” این انجیل نیست که قرار باشد به خاطر پاره کردنش به جهنم برید؛ زود باشید پارش کنید، فقط می خوام صدای پاره کردن ورقه ها را بشنوم، زود باشید “.

در سکانسی از فیلم، جان کیتینگ برای اینکه نگرش دانش آموزان را نسبت به دنیا تازه کند آنها را واداشت تا روی میز بایستند و از بالا به کلاس نگاه کنند. این حرکت نمادی از برانگیزنده و غیر رسمی بودن یک درمانگر است. این عمل به دنبال این بود با ساده ترین شکل ممکن از دیدگاه دیگری هم می توان به مسائل پرداخت.

جان کیتینگ در صحنه ای الهام بخش دانش آموزی به نام ” ناکس ” می شود. ناکس که جسارت سرودن شعر را ندارد، معلم سعی می کند آرام آرام وارد دنیای ناکس شود و دنیای خودش را با دنیای او قلاب کند. پسر در این فرآیند، شعری بداهه و فوق العاده ای می سراید. دیالوگ زیبایی که معلم در جهت تبریک به شاگرد خود می گوید این است: ” نمایش بزرگ هنوز هم پابرجاست و تو اینجایی تا کلامی به آن بی افزایی (استعاره از اصل زندگی است ) “.

این حرکت جسارت آمیز و رهایی بخش معلم به دانش آموزانش، سیستم آموزشی خشک و سنتی مدرسه را به وحشت می اندازد. به همین خاطر در سکانسی از فیلم شاهد گفت و گوی دبیری دیگر با جان کیتینگ هستیم که اذعان می کند دنیای واقعی سخت و خشک است و ما درحال آماده کردن بچه ها برای رویارویی با خشکی دنیای واقعی هستیم. جان کیتینگ که به آزاد اندیشی اعتقاد دارد، در جواب دیالوگ ماندگار دیگری می گوید: ” انسان تنها با دنبال کردن رویاهایش می تواند آزاد باشد “.

مرکز مشاوره

مرکز مشاوره روانشناسی

تعریف رضایت شغلی:

رضایت از شغل یعنی لذت بردن از شغل و کاری که فرد انجام می دهد که می تواند ابعاد گوناگون داشته باشد رضایت از محیط کار، رضایت از همکاران، رضایت از دستمزدی که فرد دریافت می کند رضایت از مدیر، رئیس و یا سرپرست، رضایت از فعالیت های مرتبط با کار و …. . بنابراین با توجه به گفته دکتر عبدالله شفیع آبادی رضایت شغلی احساسی روانی است که حاصل تعامل بین عوامل گوناگونی است از جمله عوامل اقتصادی، روانی، فرهنگی و اجتماعی.

اهمیت رضایت شغلی:

رضایت از کاری که فرد انجام میدهد از ابعاد گوناگون اهمیت دارد. اول اینکه فرد قرار است سالها کاری را انجام دهد و اگر از آن کار لذت نبرد بیشتر خسته شده و این خستگی و انرژی از دست رفته باعث می شود که در بقیه بخش های زندگی خود مانند زندگی خانوادگی نتواند انرژی و وقت بگذارد و روابط زناشویی و خانوادگی او نیز دچار آشفتگی شود و باعث می شود که انگیزه فرد برای فعالیت و زندگی نیز کاهش یابد.

نکته مهم دیگر اینکه فردی که از کاش راضی نباشد؛ آن کار را با میل و رغبت انجام نمی دهد و در نتیجه زمان، دقت و تمرکز کافی برای انجام آن نمی گذارد و فقط منتظر این است که زمان بگذرد و از محیط کار خارج شود و همه اینها بر بازدهی و کیفیت کاری که فرد انجام می دهد تأثیر منفی دارد. بنابراین توجه به رضایت شغلی کارکنان برای کارفرمایان از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا بر کیفیت کسب و کار آنها تأثیر مستقیم دارد.

در بعد گسترده تر شغل بخشی از فعالیت های اجتماعی است که افراد دارند و بخشی از نقش های اجتماعی آنهاست ما هر کجا که وارد می شویم با یک شاغل سر وکار داریم وقتی به خرید می رویم با یک فروشنده، وقتی به رستوران می رویم با یک پیشخدمت و آشپز و مدیر رستوران، وقتی به پارک می رویم با کارکنان آنجا و …. سر و کار داریم و راضی نبودن هرکدام از آنها از شغلشان بر روی روابط اجتماعی حاکم بر جامعه مؤثر است و بر کیفیت سلامت روان جامعه اثرگذار است.

عوامل موثر بر رضایت شغلی:

گینزبرگ یکی از نظریه پردازان شغلی رضایت شغلی را به دو نوع مختلف تقسیم کرده است: رضایت درونی و رضایت بیرونی. رضایت درونی مربوط ویژگی های شخصیتی فرد و عواملی است که مرتبط با خود فرد است و رضایت بیرونی با عواملی خارج از فرد مانند محیط کار و همکاران و کارفرما مرتبط است. نکته مهم در مورد این دو نوع رضایت این است که رضایتی که ناشی از عوامل درونی و خصوصیات خود فرد باشد در مقایسه با رضایتی که حاصل عوامل بیرونی و محیط کار باشد از ثبات بیشتری برخوردار است زیرا فرد بر خودش بیشتر کنترل دارد تا بر محیط بیرون از خودش.

مجموع نظریه های مختلف در زمینه رضایت شغلی نشان می دهند که عوامل زیادی بر آن مؤثر است و طبقه بندی های گوناگونی نیز ارائه شده است که در این مقاله فارغ از طبقه بندی های گوناگون به بررسی موردی عوامل پرداخته می شود.

حقوق و دستمزد: حقوق و دستمزد یک عامل تعیین کننده در رضایت از کار و شغل است . وقتی فردی احساس کند دستمزدی که دریافت می کند نسبت به کاری که انجام می دهد منصفانه نیست بر رضایت او از انجام وظایف شغلی و کارش تأثیر منفی می گذارد.

پیشرفت شغلی: پیشرفت یعنی ایجاد تغییرات مثبت در شغل و وظایف شغلی. مانند چالش بیشتر در شغل، ترفیع گرفتن، مسئولیت بیشتر و آزادی عمل بیشتر داشتن زیرا مسئولیت بیشتر داشتن نشان دهنده ارزشمندتر بودن فرد برای سازمان یا مؤسسه ای است که در آنجا کار می کند و همه اینها باعث افزایش روحیه و در نتیجه رضایت فرد می شود.

ساختار سازمانی حاکم بر شغل: قوانین غیر منعطف در بعضی از مشاغل و فضای ارتباطی که کارفرما با کارکنان خود دارد و همچنین نوع مدیریت سازمان باعث برانگیختن احساسات منفی در افراد می شود و باعث می شود از محیط و سازمانی که در آن کار می کنند راضی نباشند.

عوامل محیطی: رفتاری که همکاران با یکدیگر دارند، ارتباطات کاری حمایتگرانه و صمیمانه باعث ایجا حس خوب نسبت به محیط کار می شود. همچنین فضای کار هرچه از نظر ارگونومی متناسب تر باشد بر سلامت روانی کارکنان تأثیر بهتری دارد.

ماهیت کار: خود کاری که افراد انجام می دهند هم تأثیر زیاد بر کم و کیف رضایت شغلی افراد دارد. ماهیت شغل از دو جنبه مهم است: یکی گستره ی شغل که شامل میزان مسئولیت و دامنه اقدامات فرد است و محققان به این نتیجه رسیده اند که هرچه این محدوده گسترده تر باشد تأثیر مثبت تری دارد. جنبه دیگر تنوع شغل است که در این مورد هم پژوهش ها نشان داده است که تنوع شغلی متوسط رضایت بیشتری را ایجاد می کند زیرا تنوع زیاد باعث ابهام و استرس می شود و یکنواختی هم باعث خستگی و دلزدگی در کار می شود.

عوامل فردی: عوامل فردی مربوط به عوامل درونی رضایت از شغل می باشد که بر می گردد به صفات و ویژگی هایی که فرد دارد و اینکه آیا شغل او و کاری که انجام می دهد متناسب با ویژگی های شخصیتی می باشد یا خیر. زیرا کاری که متناسب با ویژگی های شخصیتی، ارزشها و مهارت های فرد باشد؛ روحیه و انرژی فرد را افزایش می دهد و فرد از انجام وظایف شغلی اش لذت می برد زیرا کارهایی را انجام می دهد که دوست دارد.

کلام آخر

به گفته دکتر شفیع آبادی رضایت شغلی حاصل تعامل عوامل گوناگون است و نمی توان فقط با توجه به یک عامل آن را مورد بررسی قرار دارد. اما به طور کلی اگر افراد برای افزایش رضایت شغلی خود به عوامل درونی توجه بیشتری نشان دهند موفق تر هستند زیرا گاهی فرد خودش را می تواند تغییر دهد اما محیط اطرافش را خیر. سازمانها نیز باید توجه ویژه ای به رضایت شغلی داشته باشند زیرا رابطه مستقیمی با بهره وری کارکنان داشته که پایین بودن سطح آن می تواند نتایج زیانباری را برای سازمان ها به بار آورد.

مرکز مشاوره شمال تهران

مرکز مشاوره

اما آیا واقعا با ویژگی های افراد درونگرا آشنایی داریم؟ خیلی اوقات افرادی که کم حرف هستند و یا خجالتی هستند برچسب درونگرا می خورند و یا برعکس. آیا افراد درونگرا الزاماً خجالتی و یا کم حرف هستند؟ در این مقاله قصد داریم با تیپ شخصیتی درونگرا آشنا شویم و ویژگی های افراد دارای این تیپ شخصیتی را بیان کنیم.

تعریف مفهوم درونگرایی:

دو مفهوم درونگرایی و برونگرایی را اولین بار کارل یونگ در دهه 1960 میلادی مطرح کرد. او این دو مفهوم را مطرح کرد تا توضیح دهد که ما با دنیای بیرون از خود و دنیای درون خود چگونه ارتباط برقرار می کنیم. البته این دومفهوم دو بعد از شخصیت ما را نشان می دهد و در واقع بعد ارتباطی ماست؛ ارتباط ما با دنیای درون و بیرون از خودمان. یونگ معتقد بود افرادی که با دنیای درون خودشان سازگار ترند افراد درونگرا و افرادی که با دنیای بیرون از خودشان سازگار ترند برونگرا هستند. معمولا افراد فکر می کنند کسانی که کم حرف می زنند درونگرا هستند اما این موضوع وسیع تر از آن است که صرفا با خجالتی بودن یا نبودن آن را توصیف کنیم.

درونگراها چگونه افرادی هستند؟

درونگراها توجه و انرژی خود را متوجه دنیای درون خودشان می کنند، آنها از اینکه با خودشان خلوت کنند و با خودشان وقت بگذارنند لذت می برند. در واقع آنها از این خلوت و تنهایی انرژی می گیرند. آنها می خواهند قبل از اینکه دنیای بیرون را تجربه کنند آن را بشناسند و از آن سردربیاورند و همین باعث می شود که آنها مشغله ذهنی زیادی داشته باشند. یک ویژگی دیگر آنها این است که دوست ندارند توجه دیگران را جلب کنند و نسبت به افراد برونگرا محتاطانه تر و به قول معروف دست به عصا تر عمل می کنند. آنها وقتی می خواهند با کسی آشنا شوند و دوست پیدا کنند ترجیح می دهند تدریجی عمل کنند و بسیار ذهن تحلیلگری دارند، دوست دارند ابتدا همه چیز را تحلیل کنند و سپس به تجربه درآورند.

ویژگی های افراد درونگرا:

دامنه ارتباطات محدود : همانطور که قبلا اشاره شد آنها ترجیح می دهند به تدریج وارد ارتباط با دیگران شوند و به سرعت با دیگران آشنا و دوست و از همه مهم تر وارد رابطه نمی شوند. از آنجایی که آنها تنهایی را دوست دارند خیلی وارد گروه ها و جمع های بزرگ و غریبه نمی شوند و همین موضوع باعث می شود دامنه ارتباطات محدودی داشته باشند در واقع آنها دوستان زیادی ندارند زیرا برای به دست آوردن یک دوست و یک آشنا تلاشی نمی کنند یا شاید بتوان گفت نیازی ندارند زیرا آنها خودشان را برای خودشان کافی می دانند.

گاهی اوقات برای دوست شدن با یک فرد درونگرا باید خودتان پیش قدم شوید و به او زمان دهید تا شما را بشناسد و به تدریج به دوستی با شما رغبت نشان دهد. البته با وجود اینکه درونگراها دوستان کمی دارند یا اینکه درست است که دامنه ارتباطی آنها محدود است اما همین ارتباط های محدودی هم که دارند عمیق است. آنها به شدت دوست و شریک وفاداری هستند و در زمان نیاز تمام تلاششان را برای دوست و همسر خود میکنند.

کم حرف بودن:

درونگراها حرف زدن را دوست دارند اما نه به اندازه برونگراها. افراد برونگرا به شدت تمایل به ارتباط با دیگران دارند در واقع تمام توجه و تأکیدشان به دنیای بیرون است و دوست دارند حتی افکارشان را با دیگران به اشتراک بگذارند به همین خاطر به دنبال بهانه ای برای حرف زدن می گردند. اما درونگراها معمولا در ذهنشان در مورد موضوعات مختلف با خودشان حرف می زنند و محیط اطراف و اشخاص و هر موقعیت جدید را در ذهنشان مورد تحلیل قرار می دهند، به همین خاطر ممکن است نسبت به افراد برونگرا کم حرف تر به نظر برسند اما به این معنی نیست که که خجالتی هستند یا در صحبت کردن مشکل دارند برعکس ممکن است سخنران های بسیار ماهری باشند. به معنای درست تر آنها در زمانی که فکر می کنند باید حرف بزنند خیلی خوب به بحث و تبادل نظر می پردازند. یا اینکه بهتر است گفته شود آنها بیشتر از اینکه حرف بزنند گوش می کنند.

فردگرایی:

آنها ترجیح می دهند به تنهایی کار کنند مخصوصاً در محیط کار. از کارگروهی، شرکت در جشنواره ها و همایش های مختلف و دورهمی هایی که همکارن معمولاً دارند، خیلی لذت نمی برند. در واقع آنها به تنهایی بهتر کار می کنند تا به صورت گروهی . زندگی خصوصی شان برایشان به شدت اهمیت دارد و حریم خصوصی سفت و سختی برای خودشان دارند و به غیر از حلقه دوستان نزدیکشان کسی را به آن راه نمی دهند. اگر یک درونگرا را در یک اتوبوس یا در یک مهمانی ببینید و بخواهید با او وارد گفت و گو شوید بعد از مدتی می بینید کلی اطلاعات از خودتان و علایقتان در اختیار او قرار دادید و اطلاعات خیلی کم یا اصلاً هیچ اطلاعاتی از او در مورد خودش دریافت نکردید.

نکته ای که لازم به ذکر می باشد این است که درونگرایی و برونگرایی دو سر یک پیوستار هستند و هرکس در محدوده مشخصی از این پیوستار قرار دارد و نمی توان گفت یک نفر به طور کامل درونگرا و یا به طور کامل برونگراست. عوامل زیادی بر روی شکل گیری شخصیت افراد تأثیر می گذارد که مهمترین آنها عوامل وراثتی و ژن ها و عوامل محیطی و تجربیات زندگی از جمله سبک فرزند پروری والدین و رویداد های تأثیر گذار زندگی است.

در هر صورت چه درونگرا و چه برونگرا مهم این است که در جهت طبیعت خود زندگی کنیم تا انرژی بیشتری برای خودمان باقی بماند و احساس رضایت و خشنودی بیشتری داشته باشیم. مانند انتخاب شغل که یکی از مهمترین انتخاب های زندگی است که اگر بر خلاف ویژگی های شخصیتی ما باشد هم انرژی بسیار زیادی را از ما می گیرد زیرا برای رفتار کردن به گونه ای متفاوت مهارتی نداریم و در نتیجه باید تلاش بیشتری کنیم و هم اینکه رضایت کمتری داریم زیرا از فعالیت ها و وظایف خود لذت نمی بریم.

مرکز مشاوره شمال تهران

مرکز مشاوره

یالوم در تمام اثرهای خود، با استادی تمام، در تلاش است افراد را به رویارویی با تلخ ترین و سخت ترین رخدادهای زندگی دعوت کند و با ایجاد مسئولیت و بیدار کردن تعهد انسانی، درمان های ناب خود را ادامه دهد.

وی در کتاب ” آفریده های یک روز ” سعی دارد به صورت خیلی ساده به دانشجویان نشان دهد که اصلی ترین راه درمان برای هر درمانگر یک رابطه درمانی محکم و قابل اعتماد با مراجعان است تا آنها کاملاً نیازهایشان اغنا شود.

در هر کدام از این ده داستان معرفی شده در این کتاب، یالوم یک شیوه یکسان درمان را اجرا نمی کند؛ بلکه در هر مورد بر اساس شیوه آزمون و خطا، شیوه ای خاص را برای هر مراجع اجرا می کند.

به اعتقاد یالوم ما درمانگران هرگز نمی توانیم بفهمیم که چگونه یاری گر مراجعین مان بوده ایم؛ به این دلیل که در تمامی این داستان ها، مراجعینش بارها و بارها از راه هایی که یالوم انتظارش را نداشته است، کمک گرفته اند و بهره برده اند.

ده داستان نوشته شده در کتاب ” آفریده های یک روز ” بر آن است که فضایی آموزنده از نمونه های واقعی روان درمانی را ارائه دهد که بتواند به صورت یک ابزار مورد استفاده قرار بگیرد.

درونمایه کتاب آفریده های یک روز:

مرگ:

درون مایه و محور اصلی کتاب ” آفریده های یک روز ” حول اصلی ترین مولفه و منبع اضطراب از نگاه رویکرد اگزیستانسیال (وجودی) که همان ” مرگ ” است، می چرخد. افراد درون داستان ها، با ترس از مرگ دست و پنجه نرم می کنند :

ترس از روبرو شدن با مرگ عزیزان.

ترس از روبرو شدن با مرگ خود.

چگونه با وجود مرگ، یک زندگی معنادار داشته باشند.

روبرو شدن با دوران پیری و کاهش احتمالات، چگونه برخورد کنند.

استاد ملکیان در مقاله ای درباره ی ” مرگ ” معتقد است : ” مرگ، رویداد ارزش بخش زندگی است و اگر نمی بود زندگی ارزشی نمی داشت.

اینکه ما این همه قدردان زندگی هستیم و آن را مغتنم می شمریم تنها به دلیل حضور مرگ است. به بیان دیگر، ارزش زندگی به جهت محدودیت و تناهی بودن زندگی است. ”

مسائل اساسی زندگی انسان:

اروین یالوم در کتاب ” آفریده های یک روز ” با هنر تمام، رازهای گوناگونی را از زندگی کارکترهای داستان برملا می سازد، که مسائل اساسی زندگی انسان هستند.

این مسائل مانند : عشق، تنهایی، اراده، آزادی، بی معنایی و مسئولیت پذیری است.

همان طور که نیچه باور دارد ” اگر تنش، بهای شناخت خویش است، من برای آن آماده ام؛ چیزی که مرا نکشد، نیرومندتر می کند، و هر اتفاقی می تواند ما را انسان تر نماید.

کتاب ” آفریده های یک روز ” سه موضوع اساسی زندگی آدمی یعنی ” تنهایی، عشق و مرگ ” را به بهترین شیوه مورد بحث و بررسی قرار داده که فکر می کنم در این زمینه کم نظیر است.

خوانشی از کتاب آفریده های یک روز:

همه ما آفریده های یک روز هستیم؛ به یادآورنده و به یادآورده شده مانند هم هستند؛ چه انسان مشهموری باشیم و چه انسان معمولی، ما همه یکسان هستیم چون دریک روز خلق شده ایم. همه چیز زودگذر و ناپایدار است؛ هم خاطرات و هم معنا و هدف آنها، زمان وقتی در دست شماست که شما همه چیز را فراموش کنید و همه چیز نیز شما را فراموش کند. همیشه آگاه باشید که انعکاس نبودنتان در همه جا و ذهن همه آدم ها خیلی زود پخش خواهد شد و شما در حافظه هیچ کس و هیچ جایی نخواهید بود.

اگر کسی به من ثابت کند که در اشتباه هستم و این را از طریق تفکر یا عمل به من نشان دهد، باید با خرسندی پذیرفته و تغییر کنم. من به دنبال حقیقتی هستم که هرگز به هیچ کس صدمه نزده است. آسیب آن است که کسی بر خودفریبی و نادانی اش پافشاری کند.

زندگی موقتی و گذراست، همیشه و برای همه نیز چنین است. ما همیشه مرگ را با جسم مان حمل می کنیم و به دوش می کشیم. اما احساس کردن آن، احساس کردن مرگی متفاوت و با نامی خاص… می تواند چیز دیگری باشد.

پیشنهاد:

دلایل پیشنهاد خواندن کتاب ” آفریده های یک روز ” :

اگر علاقمند به خواندن داستان های رمان هستید، یالوم قصه گو با قلم دلنشین خود، داستان زندگی مراجعان خویش را بازگو می کند.

اگر شما نیز با چالش های موضوع مرگ و اضطراب آن روبرو و به دنبال حل آن هستید، خواندن داستان کارکترهای کتاب ” آفریده های یک روز ” بی تأثیر نخواهد بود.

مرکز مشاوره

کلینیک روان شناسی

مشاوره روان شناسی

مرکز مشاوره شمال تهران

انگیزه نیرویی درونی است که به رفتارهای بیرونی ما جهت و نیرو می دهد. خیلی اوقات از نبود انگیزه ی تحصیلی صحبت به میان می آید اما باید به این موضوع توجه داشت که انسان هیچ وقت خالی از انگیزه نیست. در واقع وقتی دانش آموزی که صبح از خواب بیدار می شود، دوش می گیرد، به ظاهر خود اهمیت می دهد ، صبحانه می خورد و به دنبال فعالیت هایی غیر از فعالیت های مرتبط با درس و مدرسه می رود نمی توان گفت که این دانش آموز فاقد انگیزه است زیرا نیرویی که او را از رخت خواب بیرون می کشد انگیزه است. اما این نیروی درونی هیچ میل و کششی به سمت فعالیت های آموزشی ندارد.

اهمیت انگیزه در دوران کرونا:

یکی از مهمترین عواملی که روی انگیزه انسان تأثیر می گذارد خلق است. خلق به معنی حال و هوا و احوالات فرد است که عامل مهمی در انگیزه مندی به شمار می رود. وقتی انسان خلق خوبی دارد و حالش خوب است انگیزه بالایی هم دارد اما خلق بد و بی حوصلگی بهترین دانش آموزان را هم از درس فراری می کند و به قول معروف دست و دل او به هیچ کاری نمی رود. یکی از عواملی که به شدت تأثیر منفی روی خلق می گذارد در خانه ماندن در دوران کرونا است. در خانه ماندن ، فعالیت های تکراری و خالی از تنوع باعث پایین آمدن خلق و بی حوصلگی افراد می شود که انگیزه آنها را هم تحت تأثیر قرار می دهد. حالا در این دوران حفظ انگیزه از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا تنها چیزی که دانش آموزان را وادار به درس خواند در این دوران می کند انگیزه است.

منشأ انگیزه ها

همان طور که قبلا گفته شد انگیزه یک نیروی درونی است و از درون فرد سرچشمه می گیرد و باید تلاش کنیم تا این نیرو را فعال کنیم. برای اینکه بتوانیم این نیرو را فعال کنیم باید بدانیم که منشأ این نیرو کجاست. یکی از مبانی انگیزه نیاز های روان شناختی انسان است. نیرویی که به فرد انگیزه کار کردن می دهد کسب درآمد و از طریق آن برآورده کردن نیاز های اساسی است. نیرویی که به ما انگیزه می دهد برای تلاش و رسیدن به یک موقعیت شغلی خوب جایگاه اجتماعی است که آن شغل به ما می دهد و نیاز ما به احترام و شایستگی را بر آورده می کند. و از همه مهم تر نیرویی که انگیزه تحصیلی دانش آموزان را فعال می کند.

سه نیاز روان شناختی که منشأ انگیزه مندی انسان است عبارتند از: نیاز به احساس شایستگی، نیاز به خود مختاری و نیاز به پیوند جویی.

نیاز به شایستگی:

یکی از انگیزه ساز ترین نیاز هاست. این نیاز شامل نیاز به مؤثر بودن، کارآمد بودن و به قول معروف آدم حسابی بودن را نیز شامل می شود. دانش آموزان معمولا مشتاق این هستند که برای دیگران و محیط اطرافشان کارآمد باشند، استعداد ها و مهارت هایشان به نمایش گذاشته شود تا بتوانند به واسطه آن خودشان را به عنوان یک بزرگسال به دیگران معرفی کنند و جایگاه قابل قبولی برای خودشان به دست بیاورند. این نیاز همیشه برای تحریک و جهت دادن به رفتار آماده است.

پس اگر دانش آموز بداند که درس خواندن به او برای برآورده کردن این نیاز کمک می کند به شدت از آن استقبال می کنند یکی از دلایلی که دانش آموزان در سن نوجوانی به شدت به یادگیری مهارتها علاقه مند می شوند این است که می توانند با به کار گیری مهارت های خود احساس شایستگی کنند. پس این می تواند هنر سیستم آموزشی و معلم باشد که درس را به شکلی سودمند و کاربردی آموزش دهد تا این انگیزه برای یادگیری در فرد ایجاد شود.

نیاز به خودمختاری:

خود مختاری زمانی اتفاق می افتد که فرد علت رفتارش است، یعنی احساس کند در انتخاب هایش دارای اراده و اختیار است. اگر خودمختاری دانش آموزان تایید شود و مورد توجه و احترام معلم و والدین قرار گیرد به شدت افراد را برای رفتار های آموزشی انگیزه مند می کند.

نیاز به پیوند جویی:

رابطه والدین با فرزندان و همچنین رابطه معلم با دانش آموزان بسیار اهمیت دارد. فضایی که در خانواده حاکم است بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان تأثیر می گذارد ، انگیزه مند بودن پدر و مادر و حتی معلم بر عملکرد آموزشی دانش آموزان تأثیر می گذارد. والدینی که خودشان انگیزه ای برای برنامه ریزی و مدیریت زمان ندارند نمی توانند این توقع را داشته باشندکه فرزندانشان از انگیزه تحصیلی بالایی برخوردار باشند. نکته دیگر نوع ارتباط والدین با دانش آموزان است که به شدت برگرفته از شیوه های فرزند پروری والدین است . روان شناسان تربیتی معتقدند رابطه والد و فرزند باید بر سه اصل استوار باشد: دوستانه بودن، منصفانه بودن و قاطعانه بودن.

دانش آموزان باید بدانند که وظایفی دارند و باید به آن عمل کنند. و والدین با رفتار قاطعانه خودشان اهمیت این موضوع را نشان می دهند.رابطه دوستانه والدین با دانش آموزان که احساس محبت و پیوند بین آنها برقرار باشد مثل زمانی که فرزند شما به اجبار ظرف های شام را بشوید یا به این خاطر که شما خسته هستید و نیاز به استراحت دارید این کار را انجام دهد. در مورد دوم ارتباط دوستانه ای که شما با فرزندتان دارید انگیزه شستن ظرف ها را در او فعال کرده است. همچنین رابطه باید منصفانه باشد.

والدینی که سبک فرزند پروری آنها سخت گیرانه یا دیکتاتوری هست میزان انتظاراتی که از فرزندانشان خیلی بیشتر از خدماتی است که به آنها می دهند و معمولا این فرزندان علاوه بر موفقیت هایی که به دست می آورد احساس خشنودی ندارند که به شدت انگیزه آنها را تحت تاثیر قرار می دهد.

والدینی که سبک فرزند پروری آنها سهل گیرانه است برعکس در برابر خدماتی که به فرزندشان ارائه می دهند هیچ توقعی ندارند و این باعث متوقع بودن فرزندشان می شود و آنها تعیین کننده شرایط خودشان حتی پدر مادر هستند. اما والدینی که سبک قاطعانه دارند رابطه ای پایاپای و منصفانه با فرزندشان دارند و فرد می تواند جایی که در آن زندگی می کند قوانینی دارد و باید تا زمانی که آنجاست آن قوانین را رعایت کند.

سخن نهایی

در کل شیوه والدگری شما بر رفتار تحصیلی فرزندتان تأثیر غیر قابل انکاری دارد. وینیکات به والدینی که از فرزندانشان شکایت می کردند می گفت: به من بگو چگونه والدی هستی تا به تو بگویم چگونه فرزندی داری.که نشان دهنده اهمیت سیستم خانواده در رفتار فرزندان است .

مرکز مشاوره

کلینیک روان شناسی

در این مقاله به اختلال سوگ که یکی از آسیب های روانی شایع کرونا است پرداخته می شود.

اختلال سوگ چیست؟

ما در طول زندگی خود با از دست دادن و فقدان شخص یا چیزی روبه رو شده ایم و یا در آینده آن را تجربه خواهیم کرد. سوگ واکنشی است که ما در فقدان و از دست دادن داشته های ارزشمند خود نشان می دهیم و این واکنش به شکل یک حالت اندوه و ناراحتی شدید روانی است. البته سوگ یک واکنش طبیعی است که ما در واکنش به تجربه فقدان در زندگی مان نشان می دهیم و در این حالت نمی توان آن را یک اختلال به حساب آورد. با این حال مرگ عزیزان می تواند یکی از عوامل فراهم کننده افسردگی و یا اختلال سوگ باشد، که شرایط فعلی به آن دامن می زند.

این واکنش روانی یا همان سوگ صرف نظر از کیفیت و شدتی که در افراد مختلف دارد مراحلی را شامل می شود که افراد با گذر از این مراحل می توانند به زندگی عادی برگردند. در این روزها که خیلی از افراد با فقدان و از دست دادن عزیزان خود به دلیل ابتلاء به ویروس کرونا روبه رو هستند توجه به سوگ و مراحل آن اهمیتی دو چندان دارد.

پس به این نتیجه رسیدیم که فردی که دچار فقدان می شود مراحلی را پشت سر می گذارد که افراد مختلف با توجه به ویژگی های خلقی و شخصیتی خود با کیفیت های متفاوتی آن را پشت سر می گذارند. و زمانی فرد دچار اختلال می شود که یا این مراحل بسیار طولانی شود و یا اینکه فرد در یکی از این مراحل گیر کند و نتواند به مرحله بعد و در نهایت زندگی عادی برگردد.

مراحل سوگ

مراحل سوگ معمولا در اکثر افراد به این ترتیب است: انکار، عصبانیت یا خشم، چانه زنی، افسردگی و در نهایت پذیرش.

در مرحله انکار فرد فقدانی را که در حال تجربه آن است را قبول نمی کند. معمولا در مواردی که فقدان به صورت ناگهانی است و فرد هنوز آمادگی کنار آمدن با آن را ندارد این واکنش را نشان می دهد. و در اختلال سوگ فرد برای مدت زمان طولانی وانمود به وجود فرد از دست رفته و یا در افرادی که عضوی را از دست داده اند وانمود به وجود عضو از دست رفته می کنند مانند صحبت کردن با فردی که از دست دادند. یا احساس درد و خارش در عضوی که قطع شده، و یا ادعای حضور فرد متوفی در جمع می کنند و بعضی اوقات در یک واکنش جبرانی فرد شادی بیش از اندازه ای از خود نشان می دهد.

در مرحله خشم، فرد به آرامی فقدان را درک کرده و از آنجایی که نمی خواهد آن را بپذیرد از این که چرا این اتفاق برای او افتاده به شدت خشمگین و عصبانی است و هیجان های شدیدی را از خود نشان می دهد. هدف این هیجان های پرخاشگرانه می تواند خود فرد، دنیا، دیگران، خداوند و یا فرد متوفی باشد. در این مرحله جمله ( چرا من ؟!!!) را از افراد به فراوانی می شنویم. همچنین در این مرحله آستانه تحریک پذیری افراد بسیار پایین است و ممکن است مسائلی که در زمان عادی اصلا برایشان مهم نیست، در این زمان آنها را به شدت پریشان و عصبانی کند.

در مرحله چانه زنی، فرد دست و پا می زند و تلاش میکند تا شاید بتواند شرایط را به حالت قبل برگرداند. در واقع فرد یک قدم دیگر به درک کامل فقدان نزدیک می شود. مانند کسانی که در شرف از دست دادن عزیزی هستند. واکنش هایی که معمولا در این مرحله مشاهده می شود عبارتند از: دعا و راز و نیاز و نذر کردن .و جملاتی مانند( اگر زنده بماند…. ، اگر برگردد…. ، اگر سلامتی ام را به دست آورم… ) و غیره زیاد شنیده می شود. به عبارت دیگر مانند معامله کردن است فرد حاضر می شود چیزهایی را از دست بدهد تا شرایطی را که در خطر از دست رفتن است حفظ کند یا عزیزی را به دست آورد.

در مرحله افسردگی، فرد تازه به معنای واقعی، طعم تلخ فقدان را می چشد و به این نتیجه می رسد که این فقدان وجود دارد و هیچ کاری از دست وی بر نمی آید و شروع به سوگواری برای آن می کند. در واقع در این مرحله فرد تسلیم اتفاقی که افتاده و یا در حال افتادن است می شود و عقب نشینی کرده و تلاشی برای انکار و یا پرخاشگری نمی کند چون می داند که دیگر فایده ای ندارد. معمولا نشانه های افراد در این مرحله غمگینی، گوشه گیری و بی تفاوت بودن به زندگی و یک حالت کرختی است. گاهی اوقات نیز در گذشته فرو می روند و سعی می کنند با مرور خاطرات گذشته از تلخی این تجربه و از سنگینی این بار کم کنند و این مرحله را راحت تر بگذرانند.

اگر از دیدگاه روانکاوی بخواهیم این مرحله را تحلیل کنیم، قدرت (خود) در این مرحله بیشتر می شود و می تواند مکانیزم هایی برای به سلامت عبور کردن فرد از این مرحله به کار گیرد. که البته در اختلال سوگ ممکن است این مرحله بسیار طولانی شود و در واقع یکی از اختلال های جانبی سوگ می تواند افسردگی باشد، که نیاز به مداخلات درمانی دارد.

در مرحله پذیرش که در گذر از افسردگی می باشد زندگی عادی دوباره جاذبه های خود را برای فرد به دست می آرود. و تمایل به بازگشت به زندگی عادی به چشم می خورد. به شکلی که فرد شروع به برنامه ریزی برای زندگی می کند. کارهایی که قبل از سوگ انجام می داده است را دوباره از سر می گیرد و سعی می کند در کنار تجربه تلخی که داشته زندگی عادی خود را داشته باشد. به عبارتی فرد خود را نسبت به هضم تجربه توانمند می یابد.

زمان هایی که فرد در شرف از دست دادن کسی یا چیزی و یا عضوی است در مرحله پذیرش نگاه متفاوتی به زندگی به دست می آورد. مثلا به زندگی بعد قطع یک عضو می اندیشد و برای آن برنامه ریزی می کند. که البته در اختلال سوگ فرد به تنهایی نمی تواند به این مرحله برسد و نیازمند همراهی یاورانه یک درمانگر و یا مشاور و یا یک دوست در زندگی است.

چه کاری از ما ساخته است؟

در فرهنگ ما راهکارهای مفیدی وجود دارد که به فرد کمک می کند تا مراحل سوگ را بگذارند و زودتر واقعیت را پذیرفته و به زندگی عادی برگردد. مانند مراسم خاک سپاری، همدردی با فرد سوگوار در روز های متوالی مانند سوم، هفتم، شام غریبان، چهلم و … که فرد را همراهی کرده و با وی همدردی می شود. اما با شیوع اپیدمی کرونا شرایط به گونه ای است که مناسبات اجتماعی دست خوش تغییر شده است و رفتارهای فرهنگی ابزار های کارکرد خود را از دست داده اند.

تصور کنید یکی از اعضای خانواده فردی با علائم سرماخودگی شدید راهی بیمارستان می شود و بعد از چند روز جان خود را از دست می دهد. فرد نه می تواند برای او مراسم خاکسپاری بگیرد، نه می تواند مانند شرایط عادی با عزیز از دست رفته خود خداحافظی کند و نه دیگران می توانند در کنارش حضور یابند، او را همراهی کنند و همراه او عزاداری کنند، او را در آغوش بگیرند و تسلای خاطر او باشند. و به عبارتی فرد باید به تنهایی با هجم وسیعی از غم و اندوه روبه رو شود.

در این شرایط بهترین کار این است که به گونه ای رفتار کنیم که فرد ما را در کنار خود احساس کند و بداند که در این مسیر تنها نیست. بهترین راهکارها عبارتند از: صحبت کردن با فرد سوگوار، تماس گرفتن چه به صورت تلفنی و چه به صورت مجازی. در واقع باید تلاش خود را بکنیم تا فرد ما را در کنار خود احساس کند. تا با دلگرمی بیشتری این تجربه را پشت سر بگذارد. یکی از کارهای مفید تخصصی استفاده از مشاوره های تلفنی و آنلاین است که در این شرایط یک فرد متخصص می تواند بهترین همراه فرد سوگوار در گذر از مراحل سوگ باشد.

مرکز مشاوره

کلینیک روان شناسی

مرکز مشاوره شمال تهران

مرکز مشاوره در شریعتی

تأثیر مسیر شغلی بر هویت و شخصیت:

همه این مشاغلی که فرد تجربه می کند مسیر شغلی او را قدم به قدم می سازند و هویت شغلی فرد در این مسیر شکل می گیرد و در واقع رشد شغلی از ابتدای این مسیر شروع می شود. تجربیاتی که فرد در طی این مسیر به دست می آورد، مهارت هایی که کسب می کند هویت و شخصیت او را شکل می دهند.

مسیر شغلی قصه زندگی شغلی فرد است:

وقتی فرد به شغل مورد نظر و مورد علاقه خود دست می یابد این مسیر به پایان نمی رسد . زیرا مسیر شغلی به معنی از شغلی به شغل دیگر رفتن نیست بلکه می تواند مسیر و فراز و نشیب ها در یک شغل را نیز شامل شود. در گذشته تصور بر این بود مسیر فرد در شغل اش باید یک مسیر صعودی و رو به جلو باشد اما امروزه پیشرفت و حرکت روبه جلو در این مفهوم هیچ معنایی ندارد زیرا این مفهوم تمام وقایع و رویداد های زندگی شغلی فرد را شامل می شود؛ ترفیع گرفتن، انتقال یافتن به بخش های دیگر در یک سازمان،گسترش دادن یک کسب و کار ورشکستگی در یک کسب وکار و دوباره راه انداختن آن، اخراج شدن و دوران بیکاری, همه اینها در دل مسیر شغلی جای میگیرند. در واقع مسیر شغلی قصه زندگی شغلی فرد است که مانند تمام قصه ها فراز و نشیب های خودش را دارد، نقاط عطف بسیار و آغاز و پایانی دارد.

طرح ریزی مسیر شغلی:

برای کسانی که در آستانه ی بازنشستگی هستند مسسیر شغلی راهی است که پشت سر گذاشتند و حالا به خاطرات آن فکر می کنند اما برای کسانی که در ابتدا و یا نیمه راه هستند این مفهوم معنای جدی تری دارد، فرد می تواند برای این مسیر برنامه ریزی کند زیرا مسیر شغلی مسیری نیست که ورود به آن مانند قدم گذاشتن در یک مسیر ناشناخته باشد و فرد منتظر باشد که چه اتفاقی قرار است برایش بیفتد و این مسیر قرار است او را به کجا برساند؛ بلکه این مسیر مانند جاده ای است که فرد خودش آن را می سازد و می تواند قدم به قدم آن را برنامه ریزی و طراحی کند خودش مقصد این مسیر را مشخص کند، می تواند برای راه اندازی کسب و کارش از تجربیاتش گذشته اش در مشاغل دیگر استفاده کند و اهداف شغلی خودش را پیش ببرد، بررسی کند که چه مهارت ها و آموزش هایی را باید کسب کند.

به طور کلی فرد نقش کاملاً فعالی در طرح ریزی مسیر شغلی دارد و فقط قرار نیست این مسیر را بپیماید بلکه قرار است آن را بسازد.

نقش مشاوره ی شغلی در طرح ریزی مسیر شغلی:

برای پیمودن مسیر شغلی فرد به یک راهبرد و یا یک نقشه راه نیاز دارد. خیلی از افراد هستند که این مسیر را آگاهانه طی نمی کنند و حتی آگاهانه وارد آن نمی شوند وخود را به دست رویداد های گوناگون می سپارند که نهایتاً باعث می شود فرد را به ناکجاآبادی برسانند که با اهداف اولیه و چشم انداز آغازین فرد کاملاً متفاوت است. در حالی که مشاورین شغلی بهترین کسانی هستند که می توانند فرد را برای طراحی و ورود به این مسیر راهنمایی کنند و به فردکمک کنند که آمادگی رویارویی با رویداد های این مسیر را داشته باشد و بتواند بهترین واکنش را نشان دهد، بتواند قدم به قدم مسیرش را طراحی کند تا به هدف شغلی خود برسد و بتواند مهارت های خود را توسعه دهد و به طور کلی ین مسیر برایش لذت بخش باشد که به مجموعه ی این فرایند طرح ریزی شغلی گفته می شود.

نظر نهایی

با توجه با دامنه تأثیر گذاری گسترده و عمیقی که شغل در زندگی انسان ها دارد، مسیر شغلی می تواند مسیر زندگی انسان باشد و چگونه پیمودن این مسیر زندگی ما را تحت تأثیر خود قرار می دهد.

مرکز مشاوره

کلینیک روان شناسی

مشاوره روان شناسی

منظور از مادر کامل و مادر کافی چیست؟

اصطلاح مادر کامل بار معنایی مثبتی دار و شاید همه مادران را ترغیب کند که در این جهت رفتار کنند. مفهوم مادر کافی را اولین بار وینیکات روانکاو بریتانیایی به کار برد. او بعد از اینکه به بررسی ارتباط هزاران مادر و کودک پرداخت به این نتیجه رسید که مادران کافی فرزندان بهتری تربیت می کنند. حالا منظور از مادر کامل و مادر کافی چیست؟

وقتی کودک متولد می شود و در دوران نوزادی به سر می برد مادر یا والد بیشترین توجه را به کودک معطوف می دارد و به کوچکترین واکنش ها و درخواست های کودک پاسخ می دهد و تمام تلاش خود را می کند که کاملاً در دسترس نوازد باشد؛ این کار بسیار خوب و حتی لازم است چون باعث می شود ریشه های احساس امنیت که یکی از بنیادی ترین نیاز های انسان است در کودک رشد کند. اما آیا می توان این روند را تا همیشه ادامه داد؟ همیشه در هر لحظه در دسترس کودک بود؟ کوچکترین نیاز های او را پاسخ داد؟ مسلماً امکان پذیر نیست؛ کودک هم نیاز ندارد که مادر هر لحظه از او مراقبت کند. مادرانی که به این شیوه رفتار می کنند -یعنی همیشه با کودک خود مانند زمانی که نوزاد بود رفتار می کنند – تلاش می کنند مادر کاملی باشند.

تلاش آنها قابل ستایش است اما کودک آنها به شیوه مطلوبی پرورش نمی یابد. زیرا مادر کامل بودن کودک را از خیلی از تجارب باز می دارد و در نتیجه یادگیری های کودک را محدود می کند کودک نیاز دارد اشتباه کند تا بعد ها یاد بگیرد چگونه آن را اصلاح کند. کودکان باید سطحی از ناکامی را بچشند تا بتوانند رشد کنند و به بلوغ برسند تا بدانند دنیا قرار نیست حول محور خواسته ها و تمایلات آنها بچرخد . والد باید بداند که تا ابد نمی تواند مانند دوران نوزادی مراقب فرزند خود باشد و باید روزی او را برای وارد شدن در دنیایی بزرگتر از خانه بدرقه کند.

ویژگی های مادر کامل:

مادر کامل با فرزند خود مانند زمان نوزادی رفتار می کند، هر لحظه تلاش می کند تا از او مراقبت کند، یک لحظه از حال او غافل نمی شود که خود این کارها انرژی بسیار زیادی از مادر می گیرد و او را دچار خستگی روانی می کند زیرا هیچ وقت احساس آرامش ندارد و فشار زیادی را تحمل می کند. یک ویژگی بارز این مادران این است که خودشان را وقف کودکان خود می کنند و خودشان را به طور کامل نادیده می گیرند که این کار باعث می شود در بزرگسالی رفتار طلبکارانه ای را با کودک داشته باشند و توقع داشته باشند که فرزندشان تمام آن از خودگذشتگی های بعضاً بی مورد را جبران کند که دو نتیجه در پی دارد: یکی اینکه ممکن است سرخورده شوند چون بسیاری از فرزندان نمی توانند از پس جبران آن بر بیایند و گاهی هرچقدر فرزند تلاش کند مادر آن را کافی نمی داند و دوم اینکه فرزندشان همواره احساس مدیون بودن به مادرش دارد و این احساس مانند یک لنگر سنگین مانع دور شدن فرزند از مادر و مستقل شدن آن ها می شود. این مادران بدون وقفه و بدون اینکه کودک خواسته ای داشته باشد به دنبال برآورده کردن خواسته های آنان هستند.

مادران کامل چگونه فرزندانی را پرورش می دهند؟

محصول فرزند پروری این والدین کودکی است با یادگیری های محدود و در واقع کم تجربه که به هیچ وجه آمادگی ورود به جامعه را ندارد زیرا فرصتی در اختیارش قرار نگرفته که به تنهایی به کشف و شناخت دنیا بپردازد

کودکانی وابسته که در نتیجه ی مراقبت بیش از حد، بدون حضور والد یا مادر دنیا را جایی نا امن می پندارند و برای انجام هرکاری وابسته به مادر هستند و نمی توانند به تنهایی هیچ تصمیمی بگیرند چون تا حالا این کار را نکردند.

کودکانی ضعیف؛ چون هیچ وقت یاد نگرفتند از خودشان دفاع کنند یا هیچ وقت مادر اجازه نداده است که در موقعیتی قرار بگیرند تا لازم باشد از خودشان دفاع کنند.

مادر کافی:

یک مادر کافی همچنان که به نیاز های فرزندش توجه می کند با پایین آوردن سطح استاندارد ها و معیار های فرزند پروری این فرصت را فراهم می کند که کودکش تجربیات عینی تری از زندگی در دنیای واقعی و بدون حضور والد داشته باشد. مادر کافی گاهی اجازه می دهد فرزندش زمین بخورد، درد را بچشد و یاد بگیرد که چگونه با زمین خوردن و درد آن کنار بیاید؛ البته اینها به معنی تنها گذاشتن کودک نیست بلکه به آن معناست که مراقبت مادر از کودک فضای اکتشاف کودک را محدود نمی کند و کودک فرصت اشتباه کردن و یاد گرفتن را داشته باشد.

یک مادر کافی می پذیرد که به غیر از مادر بودن نقش های دیگری هم دارد و باید به آن ها نیز بپردازد، او یک همسر است و مسئولیت ها و وظایف همسری دارد شاید شاغل باشد و باید مسئولیت های آن را نیز بر عهده بگیرد تمام نقش ها و مسئولیت های خود را فدای مسئولیت مادری خود نمی کند.

پس نتیجه می گیریم که مادر کامل بودن تنها یک توهم است که واقعیت بخشیدن به آن می تواند عواقب جبران ناپذیری در زندگی خودمان و فرزندانمان داشته باشد.

مرکز مشاوره

مشاوره خانواده

کلینیک روان شناسی